Czy Polacy nie oszczędzają z myślą o emeryturze?

      
    
Niezależnie o finansach / 2017-05-19 / autorzy: Union Investment

Co roku instytut IRBIS przeprowadza na zlecenie Deutsche Banku telefoniczny sondaż na temat oszczędzania i inwestowania pieniędzy. W tym roku 24% respondentów odpowiedziało, że odkłada część dochodów na cele emerytalne, co stanowi spadek o ponad 4 punkty procentowe w porównaniu z ubiegłorocznym badaniem.

Czy to znaczy, że Polacy przestali oszczędzać z myślą o emeryturze? Moim zdaniem taki wniosek byłby zbyt daleko idący.

Fakt, że co czwarty Polak oszczędza z myślą o dodatkowej emeryturze, jest dowodem na to, że rośnie w nas świadomość odpowiedzialności za własną przyszłość. Pięć lat temu w badaniu przeprowadzonym przez Millward Brown dla Polskiej Izby Ubezpieczeń jedynie 15% respondentów odpowiedziało, że odkłada część dochodów na cele emerytalne.

W przyszłym roku, jeżeli wejdą w życie zapowiadane zmiany w OFE (przekształcenia ich w fundusze inwestycyjne i zamiana II filaru na IKZE) oraz wprowadzające Pracownicze Plany Kapitałowe, większość z nas będzie oszczędzała na dodatkową emeryturę.

Bardzo ciekawe jest natomiast to, że mężczyźni prawie dwa razy częściej deklarują oszczędzanie na emeryturę niż kobiety. Prawie 1/3 mężczyzn (31%) okazuje się troszczyć o swoją przyszłość na emeryturze, a jedynie 17% kobiet deklaruje podobną zapobiegliwość.

Z punktu widzenia przyszłych zagrożeń to panie powinny znacznie więcej i częściej odkładać nadwyżki finansowe w celu zapewnienia sobie dodatkowych oszczędności na emeryturze, bo przecież ich emerytury będą dużo niższe niż nas, mężczyzn. To wynika nie tylko z tego, że kobiety w Polsce zarabiają mniej od mężczyzn, ale przede wszystkim z przywrócenia zróżnicowania wieku emerytalnego, które zacznie obowiązywać już w październiku bieżącego roku. W systemie o zdefiniowanej składce, jaki obowiązuje w ZUS od 1999 roku, świadczenie emerytalne jest obliczane na podstawie sumy wpłaconych składek w całym okresie kariery zawodowej podzielonej przez średnie trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osób w wieku przejścia na emeryturę. W związku z tym Polka, przechodząc na emeryturę w wieku 60 lat, czyli 5 lat wcześniej niż mężczyzna, wniesie na swoje konto w ZUS dużo niższą kwotę i, co więcej, zostanie ona podzielona przez znacznie wyższą liczbę miesięcznych wypłat, bo średnie trwanie życia dla osoby 60-letniej jest dużo większe niż osoby o 5 lat starszej.

Liczba 17% Polek odkładających na swoją emeryturę bynajmniej nie świadczy o tym, że większość kobiet nie zdaje sobie sprawy z tych zagrożeń. Jest to raczej wynikiem tego, że tradycyjnie sprawami finansowymi zajmują się mężczyźni, a kobiety boją się samodzielnie podejmować decyzji dotyczących nie tego czy, ale w jaki sposób odłożyć część dochodów. Przy oszczędzaniu na emeryturę trzeba podjąć kilka decyzji, czyli dokonać wyboru rodzaju instytucji finansowej, konkretnego podmiotu w ramach danej instytucji, a przy wyborze funduszu inwestycyjnego także sposobu inwestowania oszczędności.

Wybór sposobu inwestowania oszczędności tylko pozornie wydaje się skomplikowany w przypadku funduszy inwestycyjnych. Jest to wyjątkowo wygodny sposób systematycznego inwestowania. Można odkładać dowolne kwoty, które w każdej chwili można zwiększać lub zmniejszać, a także zawieszać. Co więcej, gdy nastąpi jakaś sytuacja kryzysowa, będzie można skorzystać z odkładanych pieniędzy, składając dyspozycję wypłaty części lub całości odłożonych środków. Przy wyborze funduszu zawsze należy kierować się dwoma czynnikami – ryzykiem inwestycyjnym i potencjalną maksymalną rentownością. Oszczędności można tak inwestować, rozdzielić między różne fundusze, aby udział akcji w naszych oszczędnościach emerytalnych odpowiadał naszym bieżącym oczekiwaniom – może to być poziom 10, 20 lub na przykład 65%. Co więcej, możemy samodzielnie zmieniać udział akcji w naszych oszczędnościach, w miarę zbliżania się do wieku emerytalnego dokonując przeniesień środków między funduszami oraz zmieniając alokację bieżących wpłat między funduszami.

Inwestowanie na emeryturę w funduszach jest więc tylko pozornie skomplikowane. Jednak stanowi główną barierę, która powstrzymuje panie przed podjęciem koniecznych decyzji.

I warto walczyć z tymi pozorami, prowadząc odpowiednie działania edukacyjne.