Jak czytać list z ZUS?

      
    
Niezależnie o finansach / 2018-08-09 / autorzy: Maciej Rogala

Jak czytać list z ZUS?

W lipcu każdego roku miliony pracowników i osób prowadzących działalność gospodarczą otrzymuje list z ZUS z informacją o stanie konta emerytalnego z symulacją wysokości przyszłej emerytury. Nie każdy potrafi rozszyfrować zawarte w tym liście informacje.

Na początku przypomnijmy sobie zasady wyliczania przyszłego świadczenia emerytalnego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W aktualnym modelu, który zaczął obowiązywać po 1 stycznia 1999 roku, ZUS oblicza emeryturę na podstawie sumy składek, jakie wpływają na nasze konto przez cały okres kariery zawodowej. W momencie przejścia na emeryturę suma składek zostanie podzielona przez średnie trwanie życia Polaków, którzy dożywają wieku przejścia na emeryturę wyrażoną w miesiącach; wynik tego dzielenia określi wysokość naszej emerytury.

Osoby, które pracowały przed wejściem w życie nowych zasad wyliczania świadczeń, przed 1 stycznia 1999 roku, otrzymują "spadek" ze starego systemu w formie tzw. kapitału początkowego, który zostaje zapisany na naszym koncie emerytalnym, jako jednorazowa wpłata dokonana w styczniu 1999 roku.

Składka emerytalna wnoszona do ZUS, pierwotnie była zapisywana na koncie zaliczanym do tzw. I filara - w wysokości 12,22%, a pozostała część, w wysokości 7,3%, była przekazywana do wybranego przez nas funduszu emerytalnego. W 2011 roku zmniejszono jednak składkę przekazywaną do OFE - do 2,3% , w wyniku czego 5% zostało przesunięte do ZUS i zapisywane na tzw. subkoncie.  W 2014 większość osób w ogóle zrezygnowała z odprowadzania składek do OFE; od tamtej pory całość składki w wysokości 7,3% jest zapisywana na subkoncie ZUS.

Po tych wyjaśnieniach przejdźmy do analizy informacji zawartych w liście ZUS.

Punkcie I otrzymujemy informację o aktualnej (na dzień 31 grudnia 2017 roku) wartości środków zapisanych na koncie emerytalnym, w rozbiciu na kapitał początkowy i sumę składek wpłaconych na konto po 1 stycznia 1999 roku. Podana wartość  uwzględnia waloryzację środków zależną od zmiany funduszu płac (zmianę liczby pracowników odprowadzających składki na ZUS, a także wzrost składek). Dodatkowo możemy sprawdzić, w jakiej wysokości zostały odprowadzone składki na nasze konto w ubiegłym roku.

Informacji o kwocie kapitału początkowego nie otrzymają osoby, które rozpoczęły karierę zawodową po 1 stycznia 1999 roku, a także te osoby, które nie złożyły zaświadczeń o wysokości zarobków przed tą datą, niezbędnych do wyliczenia kwoty kapitału początkowego.

W punkcie II otrzymujemy informację o bieżącej wartości środków zapisanych na subkoncie, a także sumie wpłat wniesionych na nasze konto w OFE. Ponieważ ZUS nie dysponuje informacją o bieżącej wartości środków wpłaconych do wybranego przez nas funduszu emerytalnego, podaje wyłącznie informacje o sumie wpłat do OFE.  Informacja o stanie subkonta dotyczy wyłącznie osób, które zapisały się do OFE.

W punkcie III otrzymujemy informacje o sumarycznej wartości wszystkich środków zapisanych na koncie i subkoncie w ZUS na dzień 31 grudnia 2017 roku; suma bieżącej wartości środków zapisanych na obu subkontach, w momencie naszego przejścia na emeryturę, zostanie podzielona przez średnie dalsze trwanie życia i wynikiem tego działania będzie kwota naszej emerytury.

Na podstawie informacji zawartych w punkcie IV sprawdzimy, czy pracodawca przekazał do ZUS wszystkie należne składki na ubezpieczenie emerytalne.

W punkcie V jest zawarta najważniejsza informacja: o wysokości przyszłej emerytury. Osoby, które zapisały się do OFE i tym samym posiadają subkonto w ZUS, otrzymają symulacje w aż 4 wariantach.

Pierwsze dwa warianty uwzględniają wartość środków zapisanych na koncie emerytalnym. Pierwszy wariant przewiduje, że pracujemy (odprowadzany składki) do końca grudnia 2017 roku i przez cały okres, jaki pozostał nam do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego (65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet), nie wnosimy już żadnej składki. W drugim wariancie ZUS wylicza nam wysokość emerytury, przy założeniu, że składki wpływają w takiej samej wysokości, jak dotychczas.

Natomiast osoba, która posiada jednocześnie subkonto w ZUS, otrzyma dwa dodatkowe warianty wyliczeń - uwzględniające także środki wpłacone (które zostaną wpłacone do osiągnięcia wieku emerytalnego) także na subkonto.

Czy nasza emerytura będzie aż tak niska, jak w symulacjach w liście z ZUS? Niekoniecznie.

Jakie mogą być czynniki podwyższające rzeczywistą kwotę przyszłej emerytury?

Jeżeli nie dostarczyłeś jeszcze dokumentów potrzebnych do wyliczenia kapitału początkowego, to uwzględnienie okresu zatrudnienia przed 1 stycznia 1999 roku, będzie mieć bardzo duży wpływ na podwyższenie świadczenia. ZUS nie uwzględnia w swoich kalkulacjach wartości naszych środków w OFE, które według aktualnie obowiązujących przepisów, przez okres dziesięciu lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego, mają być transferowane na nasze subkonto.  Po trzecie ZUS w symulacji przyszłych wpłat zakłada wysokość składek na średnim poziomie z przeszłości; ponieważ wynagrodzenia dynamicznie rosną, rzeczywista wysokość składek powinna być dużo wyższa, niż uwzględniona w prognozie.  Po czwarte, ZUS nie wyjaśnia, czy w swoich symulacjach przewiduje waloryzację i w jakiej wysokości. 


Maciej Rogala - doświadczony konsultant i szkoleniowiec, specjalizujący się w funduszach inwestycyjnych i dobrowolnych planach emerytalnych. Prowadzi firmę doradczo-szkoleniową EDINEM – Edukacja Inwestycyjna i Emerytalna. Jest autorem czterech książek, w tym trzech poradników inwestycyjnych: Otwarte fundusze inwestycyjne. Zasady są proste (2006 rok), Rozważny inwestor. Daj sobie radę (2010 rok) oraz III filar Twojej Emerytury. Przygotuj dobry plan na lepszą przyszłość (listopad 2011). 

Niniejszy materiał jest opinią eksperta i odzwierciedla jego osobiste poglądy.
Spółka nie ponosi odpowiedzialności za trafność oraz kompletność przekazywanych przez eksperta informacji.
Opinie ekspertów odzwierciedlają ich osobiste poglądy i nie należy interpretować ich jako opinii lub stanowiska Union Investment TFI S.A