Rosną limity wpłat na konta emerytalne, a wraz z tym nasze korzyści podatkowe

      
    
Niezależnie o finansach / 2019-02-05 / autorzy: Maciej Rogala

Limity wpłat na konta emerytalne są określone w relacji do średniego wynagrodzenia. Dlatego w tym roku będziemy mogli w jeszcze większym stopniu skorzystać z ulg i zachęt podatkowych.

Możliwość korzystania z ulg i zachęt podatkowych przy inwestowaniu oszczędności jest ograniczona poprzez obowiązywanie limitów wpłat na uprzywilejowane podatkowo produkty.  Dwa z nich są produktami indywidualnymi: Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) oraz Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). Przypomnę, że można posiadać równocześnie jedno IKE i jedno IKZE.  W danym roku kalendarzowym na IKE możemy wpłacić nie więcej niż 300% średniego prognozowanego na dany roku wynagrodzenia, a na IKZE 120%. Ponieważ w ustawie budżetowej przewidziano na ten rok, że  średnie wynagrodzenie wzrośnie do kwoty 4765 zł, tegoroczny limit wpłat na IKE wzrósł do kwoty 14 295 zł (4765 x 3), a na IKZE do 5718 zł (4765 x 1,2).  Oznacza to, że w tym roku na oba konta możemy wpłacić ponad 20 tysięcy złotych.

Chociaż co jakiś czas pojawiają się publikacje mówiące o tym, że bardziej opłacalne jest IKE, to w rzeczywistości więcej korzyści podatkowych oferuje IKZE. Przypomnę, że w przypadku IKE jedyną korzyścią podatkową jest możliwość uniknięcia podatku od zysków kapitałowych zwanego potocznie podatkiem Belki. Aby skorzystać z tej ulgi, musimy spełnić dwa warunki: ukończyć 60 lat, a także wnosić wpłaty na IKE w pięciu latach kalendarzowych (lub wnieść ponad połowę środków na pięć lat przed złożeniem wniosku o wypłatę).

Większa atrakcyjność IKZE wynika po pierwsze z tego, że ulga w podatku Belki jest bezwarunkowa: nigdy nie zapłacimy tego podatku. Co więcej, możemy też skorzystać na uldze w podatku PIT. Wpłaty wnoszone na IKZE odpisujemy od podstawy opodatkowania dochodu osiąganego z pracy lub z działalności gospodarczej.  Dzięki temu otrzymujemy zwrot podatku PIT stanowiący 18, 19 lub nawet 32 procent wpłaty. Ulga nie jest pełna, ponieważ podatek zostanie pobrany przy wycofaniu środków z konta. Jeżeli spełnimy warunek wnoszenia wpłat przez 5 lat kalendarzowych i ukończymy 65 lat, to kwota wypłaty będzie pomniejszona o podatek ryczałtowy w wysokości 10%. W związku z tym nasza dodatkowa korzyść podatkowa będzie wynikała z różnicy między stopą zwrotu podatkowego (18, 19 lub 32 proc.) przy wpłatach, a stopą opodatkowania wypłaty (10 proc.). 

W przypadku wcześniejszego wycofania środków (tzw. zwrotu) kwota wypłacona z IKZE będzie doliczana do dochodu osiągniętego w danym roku i opodatkowana na zasadach ogólnych. Może się więc zdarzyć, że stopa odpisu podatkowego może być niższa (18 lub 19 proc.), niż stopa opodatkowania zwrotu (32 proc.). Jednak IKZE może także w takiej sytuacji okazać się bardziej opłacalne od IKE, jeżeli ewentualna strata wynikająca z niekorzystnej różnicy między stopą podatku przy wpłacie i przy wypłacie zostanie z nawiązką zrekompensowana ulgą w podatku Belki – gdy zyski z inwestowania środków będą wysokie.

W celu optymalizacji podatkowej najlepiej jest posiadać oba konta emerytalne, przynajmniej w takim zakresie, aby kwoty zwrotu podatkowego, jakie otrzymujemy z tytułu dokonania wpłaty na IKZE, reinwestować na IKE. Jednoczesne posiadanie obu kont skutkuje nie tylko wyższymi korzyściami podatkowymi, ale także daje nam większą elastyczność w zarządzaniu środkami.  Nawet jeżeli planujemy skorzystać z tych środków dopiero po osiągnięciu odpowiednio wieku 60 i 65 lat, to nie można wykluczyć zdarzeń losowych, które zmuszą nas do sięgnięcia po tę część oszczędności. Gdyby doszło do takiego zdarzenia, wówczas warto mieć też IKE, ponieważ z tego konta będziemy mogli dokonać częściowego wycofania środków (zwrotu); w IKZE nie ma możliwości dokonywania wcześniejszych cząstkowych zwrotów.

Ze względu na bardzo dużą dostępność do środków w IKE i na niewielkie konsekwencje wcześniejszego wycofania środków (koszt podatku Belki, który ponosimy w tradycyjnych formach oszczędzania) optymalną strategią inwestowania oszczędności jest po pierwsze wybór konta IKZE – dla środków, które jesteśmy pewni, że mogą stanowić inwestycję długoterminową, po drugie wybór IKE – jeżeli jest szansa na to, że przynajmniej duża część tych środków będzie inwestycją długoterminową i dopiero po wyczerpaniu rocznego limitu wpłat na oba konta większą kwotę oszczędności inwestować w produktach bez ulg podatkowych.


Maciej Rogala - doświadczony konsultant i szkoleniowiec, specjalizujący się w funduszach inwestycyjnych i dobrowolnych planach emerytalnych. Prowadzi firmę doradczo-szkoleniową EDINEM – Edukacja Inwestycyjna i Emerytalna. Jest autorem czterech książek, w tym trzech poradników inwestycyjnych: Otwarte fundusze inwestycyjne. Zasady są proste (2006 rok), Rozważny inwestor. Daj sobie radę (2010 rok) oraz III filar Twojej Emerytury. Przygotuj dobry plan na lepszą przyszłość (listopad 2011). 

Niniejszy materiał jest opinią eksperta i odzwierciedla jego osobiste poglądy.
Spółka nie ponosi odpowiedzialności za trafność oraz kompletność przekazywanych przez eksperta informacji.
Opinie ekspertów odzwierciedlają ich osobiste poglądy i nie należy interpretować ich jako opinii lub stanowiska Union Investment TFI S.A.